వికటకవి

దీనికి సంబంధించిన మొదటి టపా ఇక్కడ చూడగలరు.

అమితాకృతులు:

ఇందులో అచ్చులు, హల్లులు అటూఇటూ మారుస్తూ లేదా అలా చేయగా ఏర్పడ్డ పదాలు అటూ ఇటూ మారుస్తూ రచనలు చేయటం. ఈ క్రింది శ్లోకంలో నాలుగు పాదాలు ఉన్నాయి. నాలుగు పాదాలు ఖచ్చితంగా ఒకే అక్షరాలు కలిగి ఉన్నాయి, కానీ వాటిని కూర్చిన విధానం వల్ల వేరు వేరు అర్ధాలు గోచరిస్తాయి.

సభాసమానాసహసాపరాగాత్ సభాసమానా సహసా పరాగాత్ |
సభాసమానా సహసాపరాగాత్ సభాసమానాసహసాపరాగాత్ ||

గతిచిత్రాలు:

చిత్రకావ్యాలలో మరో చిత్రం ఇది. ఆంగ్లములో “పాలిండ్రోంస్” గా పిలవబడే పదాలు. ఒక పదము ఎటు నుంచి చదివినా అదే విధముగా పలుకుతుంది. ఉదా: noon,eve

ఈ క్రింది శ్లోకం ఇదే పద్ధతిలో ఉంటుంది.

వారణాగగభీరా సా సారాభీగగణారవా |
కారితారివధా సేనా నాసేధావరితారికా ||

It is very difficult to face this army which is endowed with elephants as big as mountains. This is a very great army and the shouting of frightened people is heard. It has slain its enemies.

చిత్రబంధాలు:

వీటీలో ప్రత్యేకత ఏమంటే, శ్లోకాల తాలూకు అక్షరాలన్నీ గణితానికి సంబంధించిన ఏదేనీ ఒక ఆకృతిలో ఇమిడిపోతాయి. (త్రిభుజం లేదా చతురస్రం). ఈ అద్భుతమయిన శ్లోకం చూడండి ఓ దీర్ఘచతురస్రంలో ఇమిడిపోయింది. (సైజు పెద్దదవటం చేత ఆ చిత్రం విడిగా ఓ టపాలో పెడతాను.)

సా సేనా గమనారంభే రసేనాసీదనారతా |
తారనాదజనా మత్తధీరనాగమనామయా ||

సమస్యా:

ఇందులో గమ్మత్తేమంటే, ఏమీ అర్ధం లేని ఓ కొన్ని అక్షరాల్ని కూర్చి శ్లోకంలోని నాలుగో పాదం చెప్పి, మిగిలిన వాటిని పూరించమనటం. ఓ సారి భోజుల వారు ఓ సమస్యగా కాళిదాసు కిచ్చారట. సమస్యేమంటే, నాలుగో పాదంగా ఈ వాక్యం ఇచ్చార్ట.

ఠఠంఠఠంఠంఠఠఠంఠఠంఠ

దానికి కాళిదాసు పూరణ:

రామాభిషేకే మదవిహ్వలాయా హస్తాచ్యుతో హేమఘటస్తరుణ్యా: |
సోపానమాసాద్యు కరోతి శబ్దం ఠఠంఠఠంఠంఠఠఠంఠఠంఠ ||

ఇదే పుస్తకములో మరోచోట గణిత సూత్రాల ప్రతిపాదన గూర్చి చెపుతూ, క్రీ.పూ.600 నాటి మహర్షి బౌధాయనుని వర్గమూల సూత్రం ఇలా వివరించారు.

కరణీం తృతీయేన వర్ధయేత్తచ్చ |
స్వచతుర్ధేనాత్మచతుర్త్రింశోనేన సవిశేష ఇతి విశేష: ||

Increase the measure by its third and this third by its own fourth less the thirty-fourth part of that fourth. The name of this increased measure is “saviSEsha”.

√² = 1+1/3+1/(3*4)-1/(3*4*34) = 1.4142156

పైథాగరసు ప్రతిపాదనకి (a2 + b2 = c2) కూడా బౌధాయనుడి సూత్రాలు ఉన్నాయి శ్లోక రూపంలో.క్రీ.పూ.600 ఖచ్చితంగా పైథాగరసు కంటే ముందు కాలమే అని నమ్మితే ఇది నమ్మక తప్పదు మరి.

ఈ పుస్తకములో బాగా నచ్చిన విషయమేమంటే చెప్పదలచుకున్న విషయాన్ని నిజాయితీగా, శాస్త్రీయంగా, చాలా అందంగా, నేర్పుగా చెప్పటం. పది విభాగాలుగా వ్యాకరణము, చిత్రమయిన ప్రక్రియలు, నిత్యజీవితంలో ఉపయోగం ఇతరత్రా విభజింపబడిన ఈ పుస్తకం చదివాక యువకులనుంచీ వృద్ధుల వరకూ అందరినీ తప్పక రంజింపజేస్తుంది అనిపించింది. అంతేకాదు, సంస్కృతం నేర్చుకోవాలన్న అభిలాషనో మన సంస్కృతికి గర్వపడేట్లుగానో, “వేదాల్లోనే అన్నీ ఉన్నాయిట” అని వ్యంగ్యంగా అనే వారికి నాకు తెలిసి కొన్ని వున్నాయి అని తగు సమాధానం చెప్పగలిగే తెగువనో కలిగిస్తుంది అనిపించింది.

దీనికి సంబంధిచిన  చిరునామాలు.

శ్రీ అరొబిందో సొసైటీ
పాండిచేరి 605002

ఉత్తర అమెరికాలో :
Antique Collectors’ Club
East works, 116 Pleasant Street, Suite 60B
Easthampton MA 01027
www.antiquecollectorsclub.com

కూసే గాడిదొచ్చి మేసే గాడిదని చెడగొట్టిందని తెలుసు కానీ, ఇలా కూసే పక్షులు కూడా మేసే పక్షుల్ని “పాడు” చేయ్యగలవని ఇదిగో ఇలా కూసాకే తెలిసింది. కోకిలలూ, నేనూ ఓ పక్షిలా కూసానిలా. ఇహ కాకా, కోకిలా లేక మరేదైనానా అన్నది మీ ఇష్టం.

బ్లాగుపెద్దల మంచిమాటలు బ్లాగులో తొలిమెట్టుగా
బ్లాగుపిన్నల సూటిపోటులు బ్లాగులో మలిమెట్టుగా
బ్లాగుటన్నది జన్మహక్కుర బ్లాగరా బెరుకేలరా
బ్లాగుబ్లాగుకు మెట్టుఎక్కర భాగ్యమంతయు నీదెరా

సంస్కృత భాష, దాని ప్రాముఖ్యం గూర్చి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. భారతీయ భాషల సంగతి అటుంచితే, యూరోపు లోని అనేక భాషలు కూడా సంస్కృతం నుంచే పుట్టాయని కూడా శాస్త్రకారులు చెబుతారు. ఇక వ్యాకరణం తీసుకుంటే, సంస్కృతం మించిన వ్యాకరణం కల భాష మరోటిలేదని మాక్సుముల్లర్ అన్నాడు. ఇంతకీ విషయం ఏమంటే, ఈ మధ్యనే ఓ మంచి పుస్తకం చదివా “The wonder that is Sanskrit” అని. పేరుకి తగ్గట్టుగానే మంచి అద్భుతాలే చెప్పారు ఇందులో.

సంస్కృత భాష గొప్పదనాన్ని వివరిస్తూ అందులోని కొన్ని ప్రత్యేక ప్రక్రియల గూర్చి చాలా బాగా వివరించారు. అందులో “అధమకావ్యాలు”గా పిలవబడేవి కొన్ని. వీటిని అధమకావ్యాలని ఎందుకన్నారంటే సాహితీ విలువల పరంగా వీటిలో స్థాయి తక్కువ. స్థాయి తక్కువన్నానని చిన్నాచితకా శ్లోకాలనుకుంటే పప్పులో కాలేసినట్లే మీరు. స్థాయి తక్కువంటే గంభీరమైన సాహిత్యం కాకుండా కాస్త సరదా సరదా సాహిత్యమన్నమాట. భాషలోని వైశిష్ట్యము, సహజతతో పాటు రాసిన కవుల యొక్క గొప్పతనాన్ని ఇవి తెలియచేస్తాయి. వీటిని చిత్రకావ్యాలు అని కూడా అంటారు. ఇవి అలంకార శాస్త్రములో భాగము. వీటిని రాయడానికి వ్యాకరణం గొప్పగా తెలిసుండాలి. ఇందులో కొన్ని ప్రక్రియలు.

వర్ణచిత్రాలు: ఇందులో పరిమితమయిన హచ్చులు మాత్రమే ఉపయోగించి శ్లోకం చెప్పాలి. కేవలం “ద”,”వ” మరియు “న” లను ఉపయోగించి చెప్పిన ఈ శ్లోకం చూడండి.

దేవానాం నందనో దేవో నోదనో వేదనిందినాం |
దివం దుదావ నాదేన దానే దానవనందిన: ||

దేవతలకు సంతోషము కూర్చువాడునూ, వేదములకు శత్రువులకు(రాక్షసులు) బాధ కూర్చువాడగు దేవుడు(విష్ణువు) లోకమును గొప్ప శబ్దముతో నింపుచూ హిరణ్యకశిపుని చంపెను.

ఇది చూడండి అచ్చంగా “న” తో చెప్పిన శ్లోకం.

న నోననున్నో నున్నేనో నానా నానాననా నను |
నున్నో నున్నో ననున్నేనో నానేనా నున్ననున్ననుత్ ||

అర్ధం:
A man is not a man who is wounded by a low man.
Similarly, he is also not a man who wounds a low man.
The wounded one is not considered to be wounded if his
master is unwounded. And he who wounds a man who is
already wounded, is not a man.

స్థానచిత్రాలు మరియు స్వరచిత్రాలు:ఈ తరహా శ్లోకాలు ఒకే సమూహంలోని హల్లులతో గానీ లేదా కొన్ని హల్లుల సమూహాల్ని నిషేధించటం వల్ల గానీ రచిస్తారు.

అద్భుతమయిన ఈ శ్లోకం చూడండి.

యాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయా |
యాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయాయా ||

దీని అన్వయం (పదాల కూర్పు) ఇది.

యాయాయా, ఆయ, ఆయాయ, అయాయ, అయాయ, అయాయ, అయాయ, అయాయ, అయాయ, యాయాయా, ఆయాయాయ, ఆయాయా, యా, యా, యా, యా, యా, యా, యా, యా

అర్ధం:
The sandals which adorn the lord, which help in attainment of all that is good and auspicious, which give knowledge, which causes the desire (of having the lord as one’s own), which remove all that is hostile, which have attained the lord, which are used for going and coming from one place to another, by which all places of the world can be reached, these sandals are for Lord Vishnu.

ఇవి వింటుంటే, భాష మీద మమకారం పెరిగిపోవట్లేదూ? ఇలాంటి మరిన్ని మరో టపాలో చెబుతాను.